Lunio ไขคำตอบ: ทำไมไม่ควรกินยานอนหลับทุก ๆ คืน

มีหลายคนไม่น้อยเลยทีเดียวที่มีปัญหาในการนอนหลับ จนต้องหันมาพึ่งยานอนหลับเพื่อช่วยบรรเทาอาการนอนไม่หลับนี้  ยานอนหลับมักเป็นที่นิยมในหมู่ผู้สูงวัย ซึ่งการใช้ยานอนหลับเป็นประจำก็จะมีผลข้างเคียงบางอย่างที่อาจเกิดขึ้น

ผู้ช่วยศาสตราจารย์วิชาจิตเวชศาสตร์ Dr. Donovan Maust แห่ง Michigan Medicine กล่าวว่า “ยานอนหลับหลายยี่ห้อมักมีส่วนผสมของ Diphenhydramine ซึ่งเป็นตัวยาที่ไปบล็อกกิจกรรมของสารเคมีในสมองที่เรียกว่า Acetylcholine ที่มีบทบาทในการกระตุ้นกล้ามเนื้อและการทำงานของสมอง เช่น การเตรียมความพร้อมในการเรียนรู้ และการสร้างความทรงจำ” นอกจากนี้ยานอนหลับยังสามารถทำให้เกิดอาการท้องผูก อาการสับสน และผลข้างเคียงอื่น ๆ ซึ่งส่งผลกระทบโดยมากต่อผู้สูงอายุ ด้วยเหตุนี้ยานอนหลับจึงไม่เหมาะสมกับผู้สูงอายุนัก และยังอาจไปเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดภาวะสมองเสื่อมอีกด้วย

ความเสี่ยงและผลกระทบจากการใช้ยานอนหลับต่อเนื่อง

การใช้ยานอนหลับเป็นประจำอาจไม่ใช่ทางออกที่ยั่งยืนและแฝงไปด้วยอันตรายต่อสุขภาพในระยะยาว โดยมีประเด็นสำคัญดังนี้:

• ผลกระทบต่อสมอง: ยาที่มีส่วนผสมของ Diphenhydramine จะไปยับยั้งสาร Acetylcholine ที่จำเป็นต่อการทำงานของกล้ามเนื้อ ความจำ และการเรียนรู้

• ความเสี่ยงภาวะสมองเสื่อม: การใช้ยาเป็นประจำต่อเนื่องมีผลงานวิจัยระบุว่าอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะสมองเสื่อมได้สูงถึง 54% เมื่อเทียบกับผู้ที่ไม่ใช้ยา

• ผลข้างเคียงต่อร่างกาย: อาจทำให้เกิดอาการท้องผูก สับสน ปวดศีรษะ คลื่นไส้ ภาพหลอน และเพิ่มความเสี่ยงต่อสภาวะซึมเศร้า รวมถึงอุบัติเหตุจากการง่วงค้าง

• ทางออกที่ยั่งยืน: แนะนำการบำบัดด้วยการปรับพฤติกรรม (CBT-I) เช่น การสร้างกิจวัตรการนอนที่สม่ำเสมอ การฝึกสมาธิ และการจำกัดเวลาการนอนให้เหมาะสม แทนการพึ่งพาสารเคมี

ยานอนหลับกับความเสี่ยงของโรค

วารสาร JAMA Internal Medicine พบว่า คนที่รับประทานยานอนหลับที่มีตัวยา Diphenhydramine เป็นประจำหรือประมาณสองครั้งต่อสัปดาห์ในช่วงระยะเวลา 10 ปี อาจมีความเสี่ยงในการเกิดภาวะสมองเสื่อมเพิ่มขึ้น และคนที่ใช้ยาเหล่านี้ประมาณสามวันครั้ง (หรือมากกว่า) มีความเสี่ยงที่จะเกิดภาวะสมองเสื่อมเพิ่มขึ้น 54% เมื่อเทียบกับคนที่ไม่ได้รับประทานยาประเภทนี้

นอกจากนี้ยานอนหลับยังทำให้เกิดอาการปวดศีรษะ คลื่นไส้อาเจียน และเกิดภาพหลอน นักวิจัยจึงพยายามที่จะลดความเสี่ยงอาการต่าง ๆ ในระยะยาวจากการใช้ยานอนหลับเป็นประจำ อีกทั้งยานอนหลับยังทำให้เกิดอุบัติเหตุทางรถยนต์และเกิดภาวะซึมเศร้า ซึ่งทั้งหมดนี้สามารถอธิบายได้ว่าการใช้ยานอนหลับทำให้เกิดความเสี่ยงในการเสียชีวิตเพิ่มขึ้น

คำถามคือทำไมคุณถึงนอนไม่หลับ

ผู้สูงอายุจำนวนมากอาจใช้ยานอนหลับเพราะปัญหาเกี่ยวกับระบบประสาทหรือปัญหาสุขภาพอื่น ๆ แม้กระทั่งสำหรับวัยรุ่นที่ไม่สามารถนอนหลับได้ เนื่องจากความเครียด ความกังวลด้านการเงิน หรือความวิตกกังวลอื่น ๆ ที่ยากต่อการรักษา ยานอนหลับก็เป็นทางออกที่ดี

การบำบัดด้วยความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับอาการนอนไม่หลับน่าจะเป็นทางออกที่ดีที่สุด ซึ่งอาจรวมถึงกลยุทธ์ต่าง ๆ ในการช่วยทำให้นอนหลับ เช่น การสร้างกิจวัตรการนอนหลับที่สม่ำเสมอ การจำกัดเวลาที่ใช้ในการนอนหลับ หรือฝึกสมาธิ ซึ่งเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการรักษาอาการนอนไม่หลับ

สามารถเข้าไปดูรายละเอียดติดตามข่าวสารและโปรโมชั่นเพิ่มเติมได้ทาง Facebook Fanpage : Lunio

FAQ: คำถามที่พบบ่อย

1. ยานอนหลับส่งผลเสียต่อผู้สูงอายุมากกว่าวัยอื่นอย่างไร?

• ตอบ: ผู้สูงอายุมีความไวต่อผลข้างเคียงของยามากกว่า เช่น อาการสับสนและท้องผูก นอกจากนี้ยายังไปรบกวนการทำงานของระบบประสาทส่วนกลาง ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะสมองเสื่อมและการพลัดตกหกล้มได้ง่ายกว่าวัยอื่น

2. หากทานยานอนหลับแค่บางคืน จะยังเสี่ยงต่อสุขภาพไหม?

• ตอบ: ความเสี่ยงจะเพิ่มขึ้นตามความถี่และระยะเวลาที่ใช้ หากใช้เป็นประจำเกิน 2-3 ครั้งต่อสัปดาห์ในระยะยาว จะเริ่มส่งผลต่อระบบความจำและเพิ่มความเสี่ยงโรคทางสมองตามผลงานวิจัยทางการแพทย์

3. วิธีการนอนหลับโดยไม่ใช้ยาที่ได้ผลดีที่สุดคืออะไร?

• ตอบ: การทำบำบัดความคิดและพฤติกรรมนอนไม่หลับ เช่น ปรับสภาพแวดล้อมห้องนอนให้มืดและเย็นสบาย เข้านอนและตื่นให้ตรงเวลาทุกวัน และหลีกเลี่ยงปัจจัยกระตุ้นความเครียดก่อนนอน ซึ่งเป็นการรักษาที่ต้นเหตุและปลอดภัยกว่าในระยะยาว